Nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie – ważne zmiany dla NGO

Nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie – ważne zmiany dla NGO

1 września 2026 r. weszła w życie większość przepisów nowelizacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zmiany mają ułatwić organizacjom pozarządowym realizację zadań publicznych, zwiększyć elastyczność współpracy z samorządami oraz ograniczyć część obowiązków administracyjnych.

Nowelizacja ma szczególne znaczenie dla organizacji korzystających z dotacji na realizację zadań publicznych, w tym z tzw. małych grantów, a także dla organizacji posiadających status organizacji pożytku publicznego.

Małe granty – wyższe kwoty i większa elastyczność
Jedną z najważniejszych zmian jest zwiększenie limitów dotyczących zlecania realizacji zadań publicznych w trybie art. 19a ustawy.

Od 1 września 2026 r.:

-maksymalna kwota jednego małego grantu wzrosła z 10 000 zł do 20 000 zł,
- roczny limit środków przyznanych jednej organizacji w tym trybie wzrósł z 20 000 zł do 40 000 zł,
- samorząd będzie mógł przeznaczyć na małe granty do 30% dotacji planowanych w danym roku budżetowym na - realizację zadań publicznych, zamiast dotychczasowych 20%,
- zniesiono ograniczenie, zgodnie z którym zadanie realizowane w trybie małego grantu musiało zostać wykonane w okresie nie dłuższym niż 90 dni.

Zmiany oznaczają większe możliwości finansowania niewielkich inicjatyw lokalnych oraz większą swobodę w planowaniu ich realizacji.

Nowelizacja wprowadza również rozwiązania dotyczące wkładu własnego organizacji przy realizacji zadań publicznych.

Nowe przepisy mają ograniczyć sytuacje, w których organizacja musi zapewnić wkład finansowy, jeżeli nie wynika to z warunków danego konkursu. Dopuszczalne będzie uwzględnienie wkładu osobowego lub rzeczowego, co może ułatwić udział w konkursach organizacjom dysponującym mniejszymi zasobami finansowymi.

Wyższy próg uproszczonej sprawozdawczości OPP
Zmiana dotyczy także organizacji posiadających status organizacji pożytku publicznego.

Podniesiono z 100 000 zł do 200 000 zł limit przychodu uprawniający OPP do złożenia uproszczonego sprawozdania merytorycznego. Oznacza to, że większa liczba organizacji będzie mogła skorzystać z uproszczonej formy sprawozdawczości.

Nowe sfery działalności pożytku publicznego
Nowelizacja rozszerzyła również katalog sfer działalności pożytku publicznego o pracę z młodzieżą oraz obronę cywilną.

To ważna zmiana w kontekście rosnącego znaczenia aktywności młodych ludzi oraz przygotowania społeczności lokalnych do reagowania na sytuacje kryzysowe.

Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego i nowe wyróżnienie
Ustawa ustanowiła 24 kwietnia Dniem Społeczeństwa Obywatelskiego. Jest to data symbolicznie związana z uchwaleniem ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w 2003 roku.

Wprowadzono również odznakę „Za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego”, która może być przyznawana za szczególne zasługi na rzecz społeczeństwa obywatelskiego.

Zmiany dotyczące Funduszu Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego
Nie wszystkie przepisy nowelizacji obowiązują od 1 września. 1 stycznia 2027 r. wejdą w życie przepisy dotyczące likwidacji Funduszu Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego i przeniesienia środków do Funduszu Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.

Nowelizacja to przede wszystkim większe możliwości realizacji niewielkich inicjatyw, wyższe limity finansowe oraz większa elastyczność w realizacji zadań publicznych.

Dla organizacji współpracujących z samorządami szczególnie istotne będą nowe zasady dotyczące małych grantów i wkładu własnego. Warto zatem, aby NGO zapoznały się z nowymi przepisami i uwzględniły je przy planowaniu projektów oraz przygotowywaniu ofert konkursowych.

https://publicystyka.ngo.pl/1-wrzesnia-2026-wchodzi-w-zycie-nowelizacja-ustawy-o-pozytku-tau