Urząd Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego
Powróć do: Zdrowie psychiczne

DEPRESJA NIE WYBIERA WIEKU. MOŻE DOTKNĄĆ DOROSŁEGO, NASTOLATKA I DZIECKO

Jeszcze kilka lat temu o depresji mówiło się szeptem. Wielu ludzi uważało ją za chwilowy kryzys, słabość charakteru albo „wymyślanie problemów”. Dziś wiadomo już jasno - depresja jest chorobą, która może dotknąć każdego człowieka, niezależnie od wieku, sytuacji życiowej czy statusu społecznego. Chorują na nią zarówno dorośli, jak i dzieci.

I choć depresji często nie widać na pierwszy rzut oka, jej skutki mogą być bardzo poważne. Człowiek może chodzić do pracy, szkoły, uśmiechać się do innych, a jednocześnie każdego dnia toczyć wewnętrzną walkę o przetrwanie.

Depresja u dorosłych - kiedy codzienność zaczyna przygniatać. U dorosłych depresja często rozwija się powoli. Zaczyna się od zmęczenia, problemów ze snem, braku energii czy wycofania z kontaktów z ludźmi. Wiele osób tłumaczy sobie: „To tylko stres”, „muszę odpocząć”, „mam gorszy okres”. Z czasem jednak pojawiają się kolejne objawy:

  • utrata radości życia, 
  • poczucie pustki, 
  • trudności z koncentracją, 
  • drażliwość, 
  • problemy z apetytem, 
  • bezsenność albo nadmierna senność, 
  • poczucie winy i bezwartościowości, 
  • brak siły nawet do prostych czynności. 

Niektórzy przestają odbierać telefony, izolują się od bliskich, zaniedbują obowiązki. Inni przeciwnie - funkcjonują pozornie normalnie, ale wewnętrznie są skrajnie wyczerpani. To tzw. „uśmiechnięta depresja”, która często pozostaje niezauważona przez otoczenie. Depresja u dorosłych bywa związana z:

  • przewlekłym stresem, 
  • samotnością, 
  • problemami finansowymi, 
  • utratą pracy, 
  • rozwodem, 
  • śmiercią bliskiej osoby, 
  • przeciążeniem psychicznym, 
  • chorobami przewlekłymi. 

Czasem jednak pojawia się bez wyraźnej przyczyny. I to również jest prawdziwa choroba.

Depresja u dzieci i młodzieży wygląda inaczej niż u dorosłych. W przypadku dzieci depresja bardzo często nie przypomina obrazu znanego z filmów czy opisów osób dorosłych. Dziecko nie zawsze powie: „jest mi smutno”. Częściej pojawiają się:

  • rozdrażnienie, 
  • wybuchy złości, 
  • płaczliwość, 
  • wycofanie, 
  • problemy w szkole, 
  • spadek koncentracji, 
  • bóle brzucha i głowy, 
  • zaburzenia snu, 
  • izolowanie się od rówieśników, 
  • utrata zainteresowań, 
  • nagłe pogorszenie ocen. 

Nastolatki mogą dodatkowo:

  • zamykać się w pokoju, 
  • mieć problemy z samooceną, 
  • doświadczać lęku, 
  • sięgać po używki, 
  • podejmować zachowania autoagresywne. 

Wielu dorosłych interpretuje takie zachowania jako „bunt”, „lenistwo” albo „trudny wiek”. Tymczasem czasami jest to wołanie o pomoc. Dziecko z depresją nie potrzebuje oceniania ani porównywania do innych. Potrzebuje bezpieczeństwa, rozmowy i uważności.

Dlaczego tak trudno mówić o depresji?

Wiele osób nadal boi się prosić o pomoc. Obawiają się niezrozumienia, wyśmiania albo stygmatyzacji. Szczególnie trudne bywa to dla mężczyzn, którzy często słyszą od lat, że „muszą być silni”. Tymczasem depresja nie jest oznaką słabości. Tak samo jak cukrzyca czy nadciśnienie wymaga leczenia i wsparcia.

Co pomaga?

Najważniejsze jest, aby nie zostawać z problemem samemu. Pomoc mogą stanowić:

  • rozmowa z bliską osobą, 
  • kontakt z psychologiem, 
  • psychoterapia, 
  • konsultacja psychiatryczna, 
  • odpowiednio dobrane leczenie farmakologiczne, 
  • wsparcie rodziny i otoczenia. 

W przypadku dzieci ogromną rolę odgrywa szybka reakcja rodziców, nauczycieli i opiekunów. Im wcześniej zauważony problem, tym większa szansa na skuteczną pomoc.

Słowa mają znaczenie. Osoba w depresji często słyszy:

  • „weź się w garść”, 
  • „inni mają gorzej”, 
  • „przesadzasz”. 

Takie słowa potrafią pogłębić poczucie samotności i winy. Znacznie bardziej pomagają proste komunikaty:

  • „jestem obok”, 
  • „widzę, że cierpisz”, 
  • „nie musisz przez to przechodzić sam”, 
  • „pomogę ci znaleźć wsparcie”. 

Czasem jedna życzliwa rozmowa może stać się początkiem zdrowienia.

Depresję można leczyć

Współczesna medycyna i psychoterapia dysponują skutecznymi metodami leczenia depresji. Wiele osób po kryzysie wraca do normalnego życia, pracy, relacji i pasji. Najważniejsze to nie bagatelizować objawów i nie czekać, aż „samo przejdzie”. Bo proszenie o pomoc nie jest słabością. Jest odwagą.